Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کالم تے کالمسٹ >> جہاز دا حادثہ: غلطی کس دی سی؟پڑچول

جہاز دا حادثہ: غلطی کس دی سی؟پڑچول

December 9th, 2016

کھوجی آکھدے ہن پئی بندے تے ترقی دِیاں راہواں اودوں کھلیاں جدوں اوس اپنے پیراں توں علاوہ دُور دُور اٹے جاون لئی سواری ورتنا سکھ لیا۔ بندے دی پہلی سواری کوئی پشو ہو ہووے گا، او گھوڑا یا اوسے قبیل دا کوئی جنور ہووے گا۔ سواری بنا کے بندے نیں پینڈے کرن دا ول جانیا اتے انج اوس تے نویں راہواں کھلیاں۔ گھوڑا سوار بندا شان شوکت دا نشان سمجھیا جاندا سی، اتے اے جنور بادشاہاں دی سواری اکھواندا سی۔ تاریخ دے کھوجی دسدے پئی شہنشاہ اشوک دے ناں دا مطلب سی گھوڑے والا۔  ‘اشو’ معنی گھوڑا۔ ویلا اگے ودھدن نال سواری وی آگے ودھی اتے پچھلی صدی دے شروع وچ گل ہوائی جہاز تیک اپڑی جیہڑی بندے دی سبھ توں عالی شان ایجاد ۔ اپنے بنن توں لے کے سو ورھے دے اندر جہاز نیں جیہڑی ترقی کیتی اوہ تہاڈے سامنے اے۔ پر او آکھدے نیں کہ وڈے سراں دیاں وڈیاں پیڑاں سو ایہ ایجاد اپنے نال وڈے اتے گھمبیر مسائل لے کے آئی۔ جہاز نوں کمرشل پکھ تے ورتن تے ایہ سوال اٹھیا پئی اے کنا محفوظ اے اتے ہر حادثے مگروں اے سوال ہور سنگھنا ہوندا گیا۔ 7 دسمبر نوں ہون والے پی آئی اے دے حادثے نیں مگر اوہو ای سوال چکے ہن جیہڑ ے 2006 وچ ملتان دے حادثے والے سامنے آئے سن۔ اے گل ہور اے ہن ایس بلکہ لوکائی نال جڑے ہر مسئلے وچ اک نواں کردار میڈیا دا سامنے آیا اے۔ کسے وی ہوائی حادثے نوں پائلٹ دی غلطی کہ دینا بلکل اوسے طراں اداریاں لئی آسان ہوندا اے جس طراں ہر دھماکے نوں خودکش آکھدے گل مکا دینا۔ کیوں پائلٹ غریب زندگی ہار گیا ہوندا اے، تے سارے گل اوس تے پا دینا آسان وی اے تے اس وچ بہوں اداریاں دے مفاد وی جڑے ہوندے نیں۔ سب توں پہلوں تے جہاز بناون والے ادارے یعنی manufacturer ہن۔ دنیا وچ جہاز بناون دا کاروبار بہوں وڈا اتے وڈے تے تگڑے مُلکاں دی ملکیت اے۔ کسے وی حادثے وچ جے کر اے پتا لگے کہ جہاز دے بناون وچ کج نقص سی تے کاروبار ٹھپ ہو سکدا اے۔ ایس لئی جہاز ساز ادارے حادثے دی کھوج وچ ڈونگی دلچسپی لیندی اتے اپنے کاروباری مفادات دا تحفظ کردے ہن۔ جنوری 2008 وچ لندن دے ہیتھرو ائیرپورٹ تے ہون والے برٹش ائیرویز دے 777 جہاز دے حادثے دی کھوج وچ مینوفیکچرر دے کردار بارے بہوں شکوک پائے جاندے ہن۔ اتے اے گل عام اے پئی جہاز ساز ادارے حادثے دی کھوج تے اثر پاون دی کوشش کردے ہن۔ دُوجا وڈا کردار ایئرلائن دا اے۔ ایتھے وی کاروباری مفادات سامنے آن لکھوندے ہن۔ ساڈے ملک وچ ماملے دا اک ہور انگ وی اے۔ اوہ اے شہری ہوابازی لئی قیدی قنون بناون والے ریگولیٹر سول ایوی ایشن۔ کہن نوں تے اے 'سول' اے مگر اے کنی سول اے ایس گل دا اندازہ ایہدے ڈائریکٹراں دے نانواں نال لگے سابقہ رنیک دیکھ کے لایا جا سکدا اے۔ کج ورھے پہلوں تیک تے اے وزارت دفاع دا اک ذیلی ادارہ سی۔ فیر اک گل اے وی اے کہ سول ایوی ایشن پی آئی اے دے حاضر سروس اتے ریٹائرڈ پائلٹاں نوں ملازمتاں دیندی اے۔ چیتے رہوے پئی سول ایوی ایشن پائلٹاں دی ٹریننگ دی پڑتال، جسمانی فٹنس اتے لائسنس جاری کرن توں لےکے جہازاں دی اُڈن دی صلاحیتاں بارے قنون بناون اتے اوس تے عمل کروان دی ذمہ دار اے اتے ائیر لائن پائلٹ نوں نوکری دین نال conflict of interest پیدا ہوندا اے۔ اک بڑا ای تگڑا وچار اے وی اے پئی پاکستان وچ پائلٹاں دی یونین جیہڑی کہ بہوں تگڑا اے اپنے ممبراں دا مفاد رکھن لئی بڑی دور تیک جاندی اے، اوس دا کردار وی دیکھن دی لوڑ اے۔

کج سالاں توں ساڈا 'آزاد' میڈیا ہر ماملے وچ اک نویں فریق دے طور تے سامنے آیا اے۔ خبر نوں سنسنی پھلان دے طریقے نال پیش کرنا، کسے وی گل دا ڈونگھا علم ناں ہوندیاں وی اوس بارے حتمی را دینا اتے ریٹنگ لین لئی کج وی کر گزرنا اج دے میڈیا دا وطیرہ اے۔ اوس تے مزید تڑکا لگا سوشل میڈیا دا جتھے ایڈیٹر دا کوئی وجود ای نئیں، جیہدا جو دل کرے لکھے۔ حادثے دے پہلے دن ای اک آڈیو کلپ چلیا جس بارے آکھیا گیا پئی اے جہاز دے آخیرلے وقت وچ مسافراں دیاں اوازاں ہن۔ اے کس طراں ریکارڈ کیتیاں گئیاں کوئی پتا نئیں۔ ٹی وی تے آون دے شوق وچ چنگے بھلے سیانے لوکی وی ایس طراں گلاں کردے پئی حیرت ہوندی۔ اینکراں دی تے گلاں ای چھڈ دیو۔کوئی کہندا جہاز دا انجن خراب سی، پائلٹ کیوں اڈاری بھری۔ لوکی اے گل بھل جاندے پئی جہاز وچ پائلٹ آپے وی ہوندا تے اوہدی اپنی حیات دا وی ماملا اے۔ او کوئی خود کش مشن تے نئیں نِکلیا۔ مڈھلی گل اے پئی ہوائی حادثیاں دی کھوج وچ بہوں وقت اتے محنت لگدی اے۔ چھیتی کسے نتیجے تے نئیں اپڑیا جا سکدا۔

فیر اوس مسافر لئی کی کیتا ونجے جیہڑا جہاز دے بوہے تے کھلوتی ہوسٹسس نوں اپنا کارڈ وکھا ہسدا کھیڈا سیٹ تے بہ جاندا اتے اپنی زندگی دی ڈوری ایئرلائن دے ہتھیں پھڑا دیندا اے۔ لوڑ ایس گل دی اے پئی شہری ہوا بازی نال لگے ہوے اداریاں تے جھات پائی جاوے، ہوائی حادثیاں دی کھوج لئی اک ازاد ادارہ بنایا جائے اتے چھیکڑلی گل اے پئی سول ایوی ایشن نوں 'سول' کیتا جاوے۔

 


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels