Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کالم تے کالمسٹ >> ’’ہنیرے دا اک عہد‘‘برٹش سرکار نوں معافیاں کیوں منگنیاں چاہیداں نیں؟ ششی تھارور

’’ہنیرے دا اک عہد‘‘برٹش سرکار نوں معافیاں کیوں منگنیاں چاہیداں نیں؟ ششی تھارور

وچار ڈیسک
November 19th, 2016

نویں دِلی: ششی تھارور کانگرس ولوں لوک سبھا دے ممبر نیں اتے پچھلے دور وچ وزیر وی رہے۔ ایہناں 15 کتاباں وی لکھیاں نیں اتے اک زمانے وچ سفارتکار وی سن۔ کیرلا توں تعلق رکھن والے ششی آپدے وکھرے خیالاں پاروں مشہور نیں۔ لندن جمے تے امریکہ پڑھے ششی ہوراں اقوام متحدہ وچ کوفی عنان نال کم کیتا اے۔ اک زمانے وچ اوہ اقوام متحدہ دا سیکرٹری جنرل بننا چاہندے سن پر ایہہ نہ ہو سکیا۔ فیر اوہ مودی دا مقابلہ کرنا چاہندے سن پر ایہناں نوں اک ذاتی مقدمے وچ پھسا دتا گیا۔
رائٹرز نے ایہناں دی نویں کتاب ’’ہنیرے دا اک عہد‘‘ پاروں اوہناں نال گل بات کیتی اوہ تہاڈے اگے حاضر اے۔
س: تہانوں ایہہ کتاب لکھن تے کس گل نے مجبور کیتا۔
ج: کتاب دا خیال پبلشر ولوں آیا کیوں جے میں آکسفورڈ وچ ایس موضوع تے اک لیکچر دتا سی۔ میں جو کہہ رہیا ہاں اوہ ہر بھارتی نوجوان نوں پہلاں توں پتا ہے۔ پر جدوں میرے لیکچر دی ویڈیو نوں دنیا بھر وچ ویکھیا تے سراہیا گیا تے پبلشر آکھیا کہ جو توں کہہ رہیا ہیں، جے ایہہ سب نوجواناں نوں پتا ہوندا تاں ویڈیو ایڈی شہرتاں نہ لیندی۔ بس ایس بعد اوس میرے کولوں کتاب لکھوائی۔
س: تساں تحقیقاں دی پڑچول کیتی؟
ج: میں حقائق نوں ترتیباں وچ ساہمنے لیا دتا ہے۔ جو میں اج تیک پڑھیا، سنیا اوسنوں حوالیاں نال لکھ دتاہے۔ ایس گل دا خیال کیتا ہے پئی ایس موضوع تے نواں کیہ لکھیا گیا ہے۔ میں کوئی پروفیشنل تاریخ دان نہیں۔
س: کتاب بارے گل کرو۔
ج: ’’تقسیم کرو تے حکومت کرو‘‘ تے اک پکی نوآبادیاتی پالیسی سی۔ ہندو تے مسلم مذہبی جتھے بندیاں نوں تگڑا کیتا گیا۔ جدوں بنگال وچ تقسیم ’’کرو تے حکومت کرو‘‘ والی پالیسی ہیٹھ تقسیم بنگال کیتی گئی تے پہلاں پہلاں نواب آف ڈھاکہ جیہڑا مسلمان سی، نے ایس دی مخالفت کیتی۔ فیر انگریزاں ایس نوں اک لکھ پائونڈ دتے تاں جا کے اوہ تقسیم بنگال دے حق وچ ہو گیا۔ ایہہ گل اک برٹش صحافی نے 1908ء و چ لکھی سی۔ ایس دیاں تفصیلاں کتاب وچ دتیاں نیں۔ ذاتاں دے بندوبست نوں وی انگریزاں کھڑا کیتا۔ انگریزاں توں پہلاں ذاتاں دا بندوبست (caste system) ہوندا سی پر اوہ ایڈا پکا نہیں سی جڈا انگریزاں نے بنا چھڈیا۔ ذاتاں دی شناختاں نال انگریزاں کھیڈیا تاں سارے لوک تقسیم ہوندے رہن۔
س: مختلف برٹش حکومتاں نوآبادیاتی ظلم خلاف معافیاں منگن توں ہمیشہ انکاری رہیاں نیں۔ ایہناں جیہڑے نقصان ایتھے دے لوکاں، معیشتاں نوں پہنچائے نیں اوہ اس بارے شرمندہ نہیں؟
ج: اپنے آپ نوں بچاون لئی برٹش دانشوراں کہانیاں تے بنائیاں نیں پر ایس وچ کوئی سچائی نہیں۔ ایہناں جو کجھ کیتا اوہ لالچاں، خود نمائیاں اتے ذاتی فیدیاں لئی کیتا۔ ایہناں یورپ والیاں نوں وی تے دنیا نوں وی اجیہے گھڑے جھوٹھ سنائے۔ فیر اپنے میڈیا راہیں فلماں، ڈرامے بنائے جسراں "Jewel in the crown" سی۔
س: انگریز تے سمجھدے سن اوہ انڈیا وچ لوکائی دی مدد کر رہے نیں؟
ج: بالکل نہیں، ایہہ اپنے آپ نوں تسلیاں دین دا پرانا وطیرہ ہے۔ ہر کوئی جاندا ہے پئی نوآبادیات راہیں ایہناں کیہ کجھ کمایا۔ نوآبادیاتی لُٹ نال لندن وچ اُچیاں اُچیاں بلڈنگاں بنائیاں گیاں، وڈے وڈے ادارے کھڑے کیتے گئے۔ انڈیا، ویسٹ انڈیز، افریقی، جنوب مشرقی ایشیا توں بڑیاں شیواں لیجاندے سن۔ گھانا توں سونا تے ملیشیا توں ربڑ بارے بڑے قصے نیں۔
جدوں اوہ انڈیا آئے تے ساڈیاں تھاواں خوشحال سن اتے جدوں اوہ گئے تے اساں غریب ساں۔ ایہناں دے آرمی افسراں تے بیوروکریٹاں بڑا مال بنایا۔
س: کوہ نور ہیرے بارے کیہ آکھدے ہو؟
ج: اک رات ڈنر تے اسرائیلی وزیراعظم شمعون نال گل بات ہوئی۔ ایس آکھیا میں تاریخ نال نفرت کریندا ہاں اتے چاہنداں میرا پوتا ہسٹری نہ پڑھے ہسٹری ہمیشہ نفرت ودھاندی ہے۔ سانوں مستقبل بارے سوچنا چاہیدا ہے۔ ایہہ اک دلیل ہے اتے کجھ صورتاں وچ ایہہ دلیل کم وی کردی ہے۔ پر بطور انڈین، میں تاریخ نوں جاننا چاہندا ہاں۔ جے سانوں ایہہ نہیں پتا ہو سی کہ اساں کل کیہ ساں تے اسیں مستقبل بارے کنج سوچ سکدے ہاں۔ جے سانوں ایہو نہیں پتا ہو سی پئی انگریز 1947ء تک ساڈے نال کیہ کردے رہے تاں تسیں ایس نال اج کنج نجٹھو گے؟ جے اساں چین دا مقابلہ کرنا ہے تاں سانوں پچھلے 200 ورھیاں دی ہسٹری نوں مُڑ پھرولنا ہو سی۔
میں تے معافی منگن دی گل کردا ہاں۔ جلیانوالہ باغ دے وقوعے نوں سو سال ہون والے نیں۔ کیہ کوئی انگریز پنجاب وچ ہوئے ایس قتلام دا دفاع کر سکداہے؟ برٹش سرکار لئی ایہہ چنگا موقعہ ہے۔ اوہ معافیاں منگ لے۔ دوجی منگ ایہہ ہے پئی برٹش سرکار اپنے بچیاں نوں سکولاں وچ سچ پڑھائے۔
نوآبادیاتی دور بارے جھوٹھ دس کے برٹش سرکار آپدیاں نسلاں نال دھرو کر رہی ہے۔
س: تسیں کھسریاں تے دوجی اقلیتی صنفاں دی گل وی کریندے ہو اتے غداری دے قنون نوں وی بدلنا چاہندے ہو۔ تسیں اسمبلی وچ بل وی پیش کیتا ہے۔
ج: نو آبادیاتی انڈیا وچ غداری دا قانون بہوں گھٹیا سی اتے ایس نال لوکاں نوں دباون تے تھلے لاون دا قانون زیادہ انسانی سی پر ساڈے ایتھے قانون وچ بڑا دھرو سی۔
1947ء توں اج تیک ایس قانون نوں کسے نہیں بدلیا۔ ذرا ساڈی موجودہ مودی سرکار ول ویکھو اک پاسے ایہہ ہندوواں دی نمائندہ ہے، ہندوتا ایس دا اوڑھنا وچھونا پر اندروں ایہہ وکٹورین اخلاقیات دے مارے ہوئے نیں۔ ایہہ دوہرے معیاراں نال چلدے نیں۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels