Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کالم تے کالمسٹ >> ’’گڈ گورننس‘‘ مبارک : وچارہ پنجاب (2)

’’گڈ گورننس‘‘ مبارک : وچارہ پنجاب (2)

حسن نثار
October 24th, 2014

پنجاب وچ جرماں دی گنتی 110 فیصد تک ودھ چکی اے پر فی الحال سانوں پنجاب دی وچارگی نوں ذرا کھلی اکھ نال ویکھنا ہوئے گا۔ پنجابیاں نوں ایہہ سوچنا ہوئے گا کہ اوہ ’’وڈا صوبہ‘‘ نیں کہ ’’وڈے مظلوم‘‘ تے مظلوم وی ایہو جیہا کہ مقدر وچ خواہ مخواہ معذرت خواہانہ رویا لکھ دتا گیا۔ میں پچھلی قسط وچ پنجابیاں دے قتلاں تے پنجابیاں دی خاموشی تے خاموش احتجاج اُتے احتجاج کردے ہوئے پنجاب دے اک نامورسوجھوان تے سیاست دان دی کتاب ’’پنجاب دا مقدمہ‘‘ توں کجھ حصہ پیش کیتا سی۔ ہور ایس اُمید نال کر رہیا آں کہ میری نہ سہی مرحوم جنتی محمد حنیف رامے دیاں عرضاں تے ای غور کر کے تے ایس جرم دے احساس توں نکلن دی کوشش کریے جیہڑے اسیں کیتے ای نہیں۔ رامے صاحب لکھدے نیں:
’’پاکستان کے ساتھ رومانوی یک جہتی اور اپنے تشخص، شناخت اور پہچان کو مٹا کر پاکستان کے حوالے سے پہچانے جانے کی ایک غیر حقیقت پسندانہ خواہش کے باعث جو پنجابیوں نے پاگل پن کی حد تک اپنا لی تھی، دو بڑی خرابیاں واقع ہوگئیں۔ ایک یہ کہ پنجابیوں نے پنجاب ہی کو پاکستان سمجھنا شروع کردیا۔ دوسری طرف یہ کہ غیرپنجابیوں نے پاکستان کو پنجاب کا نام دے دیا۔ اس صورت حال کو دوسرے صوبوں نے کس نظر سے دیکھا۔ یہ جاننے کیلئے ذرا سرحد کے خان عبدالولی خان کے نام بلوچستان کے سردار عطا اللہ مینگل کا وہ کھلا خط ملاحظہ کر لیجئے جو عبدالولی خان صاحب کے 23 مارچ 1983ء کے بیان کے جواب میں روزنامہ ’’جنگ‘‘ میں شائع ہوا تھا اورجس کے اختتام پر مینگل صاحب نے کہا تھا .......
’’ولی! مجھ سے آزادی کے مقدس نام کی قسم لے لو جس کو ’’پاکستان‘‘ کہا جارہا ہے وہ ’’عظیم تر پنجاب‘‘ کے سوا کچھ بھی نہیں ہے‘‘۔
اسی خط میں قبل ازیں وہ یہ کہہ چکے تھے،.......
’’ولی! سچ بتائو، تمہیں قسم ہے بادشاہ خان کی پشتون دوستی کی، کیا ’’عظیم تر پنجاب‘‘ کے ساتھ اب ہم لوگوں کا گزارہ ممکن ہے؟ کیا اس سے بھی زیادہ تلخ تجربے درکار ہیں؟ ممکن ہے کہ آپ کے ہاں صورتحال اس قدر سنگین نہ ہو لیکن سندھ اور بلوچستان میں جس سوچے سمجھے منصوبے کے تحت اور جس تیزی سے مقامی آبادی کو اقلیت میں بدلنے کی کارروائیاںکی جارہی ہیں اس نے ہمارے لیے صرف دو راستے کھلے چھوڑے ہیں۔ یا تو ہم اپنے قومی تشخص سے محروم ہو جائیں یا پھر ’’آزادی یا موت‘‘ کو شرط اور شعار بنا کر ’’عظیم تر پنجاب‘‘ سے چھٹکارا حاصل کرنے کی جدوجہد شروع کردیں‘‘۔
مختصر ایہہ کہ پاکستان دے سلسلے وچ پنجاب دے رومانوی تے غیر حقیقت پسندانہ رویے نوں دوجے صوبیاں نے ایہدی غلبہ پسندی اُتے سُٹیا اے۔ اپنی زبان تے رہن سہن نوں چھڈ کے جد پنجابیاں نے فوج، سول سروس، معیشت، صحافت تے تعلیم وچ چوکھی حیثیت حاصل کر لئی تے دوجیا نے ایہدی موقع پرستی، جارحیت تے استحصال قرار دتا۔ حالانکہ پنجاب نوں فوج وچ شروع توں ای اکثریت حاصل سی۔ حقیقت وچ ایہہ اکثریت نہ صرف پاکستان سگوں پورے برصغیر پاک و ہند دے پس منظر وچ سی۔ ایہہ تاریخی واقعہ اے کہ شروع وچ انڈین نیشنل کانگریس نے برطانیہ نال مکمل آزادی دی تھاں صرف ڈومینین بنائے جاون (Dominion Status) دی منگ کیتی سی۔ مہاتما گاندھی نے اپنے اخبار ’’ہری جن‘‘ وچ ویروا کیتا سی کہ ہندوستانی فوجاں وچ پنجابی مسلماناں نوں ایس قدر اکثریت اے کہ جے ہ ندوستان متحدہ حالت وچ آزاد ہو گیا تے ایہہ فوج پورے ہندوستان تے قبضہ کر لئے گی تے ایہنوں اک مسلم ریاست وچ بدل دیوے گی۔ ایہہ وی یاد رہوے کہ جد دوجی وڈی لام دوران گاندھی جی دے سیاسی رقیب سبھاس چندر بوس تے پنجابی جرنیلاں شاہنواز تے موہن سنگھ نے ’’آزاد ہند فوج‘‘ دے ناں توں باغی فوج بنائی تے ایہدے 80 فیصد توں ودھ سپاہی پنجاب دے مسلمان تے سکھ ہی سن۔ بہر حال قیام پاکستان ویلے دوجے محکمیاں وانگ فوج دی وی ونڈ ہوئی تے پاکستانی فوج وچ پنجابیاں دی وڈی گنتری سی۔ آبادی دے لحاظ نال سب توں وڈے صوبے مشرقی بنگال دا ایہدے وچ بہت گھٹ حصہ سی۔ سندھ تے بلوچستان دے پرانے واسی تے پاکستانی فوج وچ شامل نہیں سن سگوں ایہناں صوبیاں وچ آباد اردو بولن والے مہاجر چوکھی گنتری وچ موجود سن۔ جتھوں تک سرحد دا تعلق اے ایہنوں فوج وچ پوری پور ی نمائندگی ملی سی تے جے ایہدی نمائندگی دا تناسب دے اعتبار نال پنجاب دے مقابلہ تے زیادہ سی پر پنجاب دی آبادی سرحد توں دگنی تگنی چلی آ رہی اے۔ ایس لئی گنتی دے طور تے فوج وچ پٹھاناں دی نسبت پنجابی ودھ سن تے ایہی صورت حال اج وی قائم اے۔ اج وی ساڈی فوج زیادہ تر پنجاب تے ودھ گنتری وچ سرحد نال تعلق رکھدی اے۔
ایہہ ٹھیک اے کہ فوج دے دروازے چاراں صوبیاں دے واسیاں لئی برابر کھلے سن پر سندھ تے بلوچستان نے آپ ای ایہدے ول دھیان نہیں دتا۔ پنجاب دے کجھ ضلعیاں مثلاً میانوالی، اٹک، راولپنڈی، جہلم تے گجرات تے روایتی طور تے بھرتی دے علاقے سن۔ پاکستان بنن دے بعد ایہناں علاقیاں توں باہرلے پنجابیاں نے وی فوج وچ رلت نوں اپنے لئی فخر تے ملک دی خدمت دا ذریعہ سمجھیا پر ایہدا سٹا ایہہ نکلیا کہ پاکستانی فوج دوجے صوبیاں لئی ’’پنجابی فوج‘‘ بندی چلی گئی۔ (چلدا)


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels