Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کالم تے کالمسٹ >> بھٹو ازم دا نعرہ کافی نہیں

بھٹو ازم دا نعرہ کافی نہیں

وجاہت مسعود
October 23rd, 2014
5 / 5 (1 Votes)

دھرنیاں اتے جلوساں دے اس موسم وچ پاکستان پیپلز پارٹی ورگی سیاسی جماعت لئی ممکن ہی نہیں سی کہ اپنی عوامی طاقت دے اظہار ولوں پچھے رہندی ۔ کراچی وچ مزار قائد اتے اک بہت وڈا سیاسی اکٹھ کیتا گیا جس وچ بلاول بھٹو زرداری نے اک پرجوش تقریر ولوں اپنے حامیاں دے دل گرمان دی کوشش کیتی۔ اس جلسے دی تاریخ اتے مقام دے انتخاب وچ سانحہ کارساز ولوں بندوبست کیتا گیا سی کیونجے 18 اکتوبر 2007 نوں اس مقام اتے ہون والے دہشت گرد حملے ولوں پیپلز پارٹی دے کارکناں دی خاص جذباتی جڑت ہے ۔ بلاول بھٹو دے خطاب بارے ہمدردانا اتے مخالف رد عمل قابل فہم ہے۔ اک اہم نتیجہ تاں ایم کیو ایم دی سندھ حکومت ولوں عدی7 گی دی صورت وچ فوراً ساہمنے آ گیا ہے۔ ایم کیو ایم شہری سندھ وچ واضح عوامی تائید دی روایت رکھدی ہے اتے سندھ دے لسانی توازن دے پیش نظر ایم کیو کم اتے دوجی سیاسی قوتاں وچ مفاہمت ہی تدبر دا رستہ ہے۔ اس دے باوجود ایم کیو ایم دا اقدام غیر متوقع نہیں سی۔ سیاسی سوجھواناں دا خیال ہے کہ ایم کیو ایم دے نعر ے ، احتجاج حالیہ لہر وچ کشش محسوس کرن دے باوجود اپنے اظہار لئی کسے مناسب موقع دی تلاش وچ سی۔ پیپلز پارٹی دا جلسہ اک اچھا موڑ ثابت ہویا۔ بلاول دی تقریر پس منرر وچ چلی گئی اتے سندھ وچ مکنا برنان اُتے توجہ ٹک گئی۔ پر پیپلز پارٹی پاکستان دی اک وڈی سیاسی قوت ہے اتے اس جماعت نے ہور قوتاں دی بھرپور مخالفت دے باوجود اس ملک وچ ہون والے دس عام انتخابات وچوں پنج وچ کامیابی حاصل کیتی۔ انتخابی عمل وچ سیاسی جماعتاں دی ہار جت کھیڈ دا حصہ ہے۔ پیپلز پارٹی 1998 وچ قومی اسمبلی دی صرف 17نشستاں تے جت پائی سی۔ سندھ دی صوبائی حکومت وی پارٹی دے ہتھوں نکل گئی سی۔ اس دے باو جود 2002 وچ مشرف آمردی بھرپور سازشاں دے باوجود پیپلز پارٹی نے سبھ ولوں ودھ ووٹ حاصل کیتے۔ ایس لئی مناسب ہووےگا کہ پاکستان دے جمہوری سفر وچ پیپلز پارٹی دے عہد تے موجودہ کوشش اتے گنبھیرتا ولوں غور کیتا جاوے ۔
پیپلز پارٹی دے جلسے وچ کراچی دے شہریاں دی تھاں شہروں باہر آؤن والے حامیاں دی تدراد ودھ سی۔ اس دا ملبں ایہہ ہے کہ پیپلز پارٹی اہل کراچی دے دل جتن وچ کامیاب نہیں ہو سکی۔ جلسے رلتیاں دی تدہاد مناسب سی۔ حیرت انگیز نہیں۔ حالیا عرصے وچ ابھرن والی سیاسی جماعتاں دے اکٹھاں وچ کھاندے پیندے اتے نوجوان افراد دی ودھ تعداد نظر آؤندی ہے۔ پیپلز پارٹی دے جلسے وچ شریک ہون والیاں دی وڈی تعداد غریب لوکاں اتے مشتمل سی۔ اجوکے پاکستان وچ چوداں کروڑ شہری 1988 دے بعد پیدا ہوئے ہن۔ انہاں نے ضیاء الحق دے بدترین دور دا براہ راست تجربہ نہیں کیتا۔ اس نوجواناں دی ذہنی تربیت تلینں والے نانب گیان راہیں ہوئی ہے۔ ماضی وچ کدامت پسندی ، تنگ نرے قوم پرستی اتے جمہور دشمنی دے رجحانات دی تعلیم دتی جاندی رہی ہے۔ اس نوجواناں نے غیر مستکمن جمہوری حکومتاں ویکھیاں ہن جو عوام دا معیار زندگی چنگا بناؤن ولوں قاصر رہی۔ ساڈے نوجواناں نے پوری دنیا وچ پاکستان دے گھٹ ہندے ہوئے وقار دا مشاہدہ کیتا ہے اسیں اوہناں نوں اس زوال دے حقیقی اسباب سمجھاؤن وچ ناکام رہے ہاں۔ ساڈے نوجوان شہریاں نوں اپنے سیاسی شعور دی روشنی وچ اپنے فیصلے کرن دا پورا حق ہے ۔ اسیں اوہناں نون برگر اتے ناچ گانے دے تان دے کے کوئی سیاسی دلیل نہیں دے رہے۔ اس ملک وچ جمہوریت لئی ساڈی قربانیاں دا حتمی مقصد ایہی سی کہ ساڈی اگے توں نسلاں زندگی دیاں خشیاں ولوں سوکھیاں ہو سکن۔ اسیں اپنے بچیاں لئی کتاب، گیت اتے رقص دا خواب ویکھدے رہے ہاں ، سانوں کسے نوں گیت اتے رقص اتے طعنے دینا زیب نہیں دیندا۔
بلاول بھٹو پاکستان دے نوجوان شہری ہن۔ سیاست اعلٰی ترین انسانی ذہانت دا تقاضہ کردی ہے۔ سیاست سیاسی عمل وچ شریک ہو کے سکھی جاندی ہے۔ بلاول نوں بچہ کہنا غیر سیاسی سوچ ہے۔ پاکستان دا ہر اوہ شہری جو ووٹ دین اتے چوناں لڑن دی عمر نوں پہنچ گیا ہے، سیاست وچ حصہ لین دا مساوی حق رکھدا ہے۔ بے نظیر بھٹو 1988 وچ سیاست وچ داخل ہوئی تاں اوہناں دی عمر چووی ورھے سی۔ بلاول نوں وراثت دا طعنہ دینا وی مناسب نہیں۔ سیاسی جماعت وچ رہنمائی دا حق کارکناں دی تائید ولوں حاصل کیتا جاندا ہے۔ بلاول نوں وصیت دے نتیجے وچ پارٹی دا رہنما چنیا گیا جاں کسے دی نصیحت کم آئی ، ایہہ پیپلز پارٹی دا داخلی مسئلہ ہے۔ دنیا دا کوئی قانون کسے شہری نوں ایس بنا اتے سیاست وچ حصہ لین ولوں منع نہیں کردا کہ اس دے باپ دادا سیاستدان سن۔ سیاست اک اجتماعی ذمہ داری ہے ، مفادات بٹورن راہیں نہیں کہ اس وچ حصہ لینا مراعات وچ شمار کیتا جاوے۔ بلاول دی وراثت اقتدار نہیں ، اس دے بزرگاں دیاں قربانیاں ہن۔من لین نال قربانی ولوں اقتدار دا حق نہیں مل جاندا۔ پر بلاول بھٹو تاں سیاسی جدوجہد وچ شریک ہون دا حق منگدا ہے۔ اس نے ایہہ مطالبہ نہیں کیتا کہ بھٹو خاندان دیاں شہادتاں دے عوض اوسنوں وزیر اعظم بنا دتا جاوے۔ ایتھے تاں لوک خاباں دا معاوضہ منگدے نیں۔
بلاول بھٹو نے اپنی تقریر وچ آمریت دے مقابلے وچ بھٹو ازم دا نرںا دتا ہے۔ بھٹو ازم اک مخصوص تاریخی صورتحال وچ آمریت اتے جمہوریت وچ کشمکش دا اظہار سی۔ اجوکے پاکستان وچ بھٹو ازم دا نرںا پہلے وانت منومیت اختیار نہیں کر پاوے گا۔ ویکھو ، ذوالفقار علی بھٹو دی ذات دا اک رخ اس دا جاگیر دارانا پس مرظے سی تاں اوہناں دی ذات دا اک حصہ حقیقی غریب دوستی سی۔ بے نظیر بھٹو دی سیاسی بیریت بھٹو صاحب ولوں وی ودھ کے سی پر غریب عوام دے نال اوہناں دی سانجھ جذباتی کیفیت نہیں رکھدی سی۔ بے نظیر بھٹو دی سیاست آمریت دے خلاف کشمکش ولوں عبارت سی۔ معاشی انصاف اوہناں لئی وجودی سوال نہیں سی۔ بھٹو صاحب نے اوس قوم نوں متفقہ آئین دا تحفہ دتا تاں سیاسی مفاہمت دا سدھانت بے نظیر بھٹو دی دین ہے۔ جس دا چنگا اظہار میثاک جمہوریات دی صورت وچ ساہمنے آیا۔ ہنے بلاول بھٹو دی سیاسی سوچ اوہناں دی شخیتف دا حصہ نہیں بنی۔ پاکستان وچ ہن صرف آمریت دی مخالفت دے سر اتے سیاست نہیں کیتی جا سکدی۔ دوجے پاسے معاشی سوچ وی بھٹو صاحب دے زمانے ولوں بہت اگے نکل آئی ہے۔ اج جمہوریت نوں عوام دے معاشی مفاد ولوں جوڑنا پویگا۔ دوجی سیاسی جماعتاں دے ترقیاتی کماں دی تیکر کرنا بلاول بھٹو لئی مناسب نہیں۔ اوہناں نوں اپنا سیاسی بیانیا مرتب کرنا ہے۔ اوہناں لئی سیاسی چیلنج ذوالفقار علی بھٹو اتے بے نظیر بھٹو ولوں وی ودھ پیچ دار ہے ۔ پاکستان وچ جمہوری قوتاں نوں نہ صرف فیصلہ سازی وچ اپنا اختیار حاصل کرنا ہے سگوں ایہہ فیصلہ وی کرنا ہے کہ اس اختیار نوں کس رخ اتے استمارل کرنا چاہیدا اے۔
مذہبی انہاں پسندی صرف فوجی کارروائی ولوں ختم نہیں کیتی جا سکدی۔ مذہبی انتہاپسندی دے تانے بانے ساڈی ریاست اتے شہری دے باہم رشتے دی نوعتن وچ پیڈھے ہن۔ بھاویں سانوں ریاستی اتے سیاسی سطح اتے اپنی ترجیحات از سرنو مرتب کرنا ہن۔ ایہناں وچوں کسے اک معاملے نوں دوجے نقطے دا اسیر نہیں بنایا جا سکدا۔ سانوں فیصلہ کرنا ہے کہ معاشرتی سطح اتے کس قوتاں دی مدد ولوں سماج وچ انصاف ، آزادی اتے ترقی دے چشمے رواں ہو سکن گے۔ محہنت کشاں، عورتاں، مذہبی اقلیتاں اتے نوجواناں لئی سماج وچ ودھ جگہ پیدا کیتے بغیر اس معاشرتی قوتاں نوں بروئے کار نہیں لیایا جا سکدا۔ میشت وچ پاکستان دے وسائل محدود ہن۔ اس وسائل وچ زراعت اتے صنعت دا پہیا وی چلانا ہے اتے معاشی ترقی وچ انصاف دا پہلو وی خانِ نظر رکھنا ہے۔ محض سرمایاداری اگ دا پتلا جلان ولوں معاشی انصاف دا رستہ ہموار نہیں ہووےگا۔ پیپلز پارٹی نوں جمہوری منظر اتے اپنی جگہ جتنا ہے تاں اس لئی اکٹھے ہووون دی گل کرنی چاہیدی اے۔ اسیں میثاق جمہوریات ولوں وی اگے نکل آئے ہن۔ سانوں اک وڈو سیاسی مکالمے دی لوڑ ہے۔ اس مکالمے وچ میثاک جمہوریات وچ شامل جماعتاں دے علاوہ پارلمنٹا وچ موجود قوتاں وی شریک ہاں اتے اجیہی تمام سیاسی قوتاں نوں وی شامل کیتا جاوے جو آئین پاکستان دی پاسداری اتے متپھک ہاں اتے عوام دی تائید راہیں پاکستان نوں ترقی دین دا ازم رکھدیاں ہاں د ایہہ داو پیچ دا معاملہ نہیں ، سیاسی تدبر دا سوال ہے۔ بھٹو دی روایت بلاول بھٹو دا سرمایہ ہے لیکن ہن اس روایت نوں ساڈے قومی سرمائے وچ بدلن دی لوڑ ہے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels