Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> خبراں >> زنانیاں دے ووٹ کتھے گئے ؟

زنانیاں دے ووٹ کتھے گئے ؟

January 10th, 2017

پلڈیٹ (Pildat) الیکشن ریفارمز لئی کم کرن والا اک ادارہ ہے جس نوں پرویزی عہد وچ خاص شہرتاں ملیاں سن۔ ایس دے وڈکے احمد بلال محبوب ہوراں اج اک آرٹیکل وچ زنانیاں دے ووٹاں پاروں دو سوال چکے نیں۔ پہلا سوال تے گھٹ ہوندے ہوئے زنانیاں دے ووٹاں بارے ہے اتے دوجا سوال زنانیاں دی ووٹاں پاون وچ رلت دے حوالے نال ہے۔ دوناں سوالاں دی اہمیتاں آپدی تھاواں تے لوڑی دیاں نیں۔ انہاں دے انگریزی آرٹیکل وچ الیکشن کمیشن دے تازے ڈیٹا دی جھلکیاں وی نیں اتے کجھ چنگیاں گلاں ول وی انہاں دھیان دوایا ہے۔
انہاں 2008,2002 تے2013 دی چوناں دے ڈیٹا پاروں سوال چکے نیں جہناں دے موجب زنانیاں دے ووٹاں دا تناسب نویں ڈیٹا وچ گھٹ گیا ہے۔ پرانے ڈیٹا نوں گھنگالن توں پہلاں اوہ ایہہ گل بھل گئے نیں پئی ماضی وچ زنانیاں دے جعلی ووٹاں دی گنتری ہمیشہ وادھو ہوندی سی اتے چوناں دے مطلبی رزلٹ لئی ایہہ اک ’’سوہنا‘‘ رستہ سی۔سوہنے توں ہور مطلب نہ کڈھ لینا جے۔ ایس کم لئیہرکاریاں ہمیشہ وانگ ’’اسلام‘‘ نوں ورتیا سی اتے زنانیاں دی شناختی کارڈاں تے فوٹواں دینا ’’حرام‘‘ آکھ کے آپدا رانجھا پورا کریندے سن۔ جے کل کلاں نوں الیکٹرانک ووٹنگ آگئی اتے انگلاں دی پوراں شناختی علامت بن گیاں تاں جاکے زنانیاں دے ووٹاں دا ’’ڈرامہ‘‘ ایکسپوز ہوسی۔ پر روسی ہیکراں دے ڈردا بہانہ کتھے الیکٹرانک ووٹنگ دے کم نوں ہور پچھے نہ سٹ مارے۔ویسے چوناں دے رزلٹ بدلن وچ سانوں ہیکراں دی اکا لوڑ نہیں، ساڈا آپدا تجربہ کافی جے۔ پر بلال ہوراں ایس بارے کجھ نہ لکھیا۔ انہاں بس ڈیٹا نال ہی آپدے آرٹیکل وچ کھیڈیا ہے۔ انہاں دا آکھنا ہے پئی 1998 دی مانو گنتری وچ پاکستانیاں دی گنتری 13کڑوڑ 20 لکھ سی اتے انہاں وچ 48% زنانیاں سن۔ اج دے ڈیٹا وچ پاکستانیاں دی گنتری ودھ چکی ہے اتے رجسٹرڈ ووٹاں دی کل تعداد 9 کڑوڑ 70لکھ ہے اتے ایس وچ زنانیاں دے ووٹاں دی تعداد 4 کڑوڑ 20 لکھ تے 42 ہزار دے نیڑے ہے۔ ایہہ 44% بن دا ہے پئی باقی زنانیاں کتھے گیاں؟ کتھے بلال ہوری 1998والے ڈیٹا نوں درست من رہے نیں؟انہاں ایہہ گل وی کیتی ہے پئی ساڈے ایتھے ہمیشہ ووٹ پاون دے قابل زنانیاں دی تعداد وچ تے رجسٹرڈ ووٹر زنانیاں دی تعداد وچ بہوں فرق ہوندا ہے۔ایہہ جل تے سٹ پاون دی نہیں۔پر زنانیاں دے ووٹ جیہڑے بن چکے نیں اوہ کڈے ٹھیک نیں ایس بارے اوہناں کوئی سوال نہیں چکیا۔ انہاں 2002 دی چوناں دا ڈیٹا وی دتا جیہڑے 1990 وانگ پاکستان دیاں سب توں بھیڑیاں چوناں سن۔ پر پرویزی دور دے حوالے دینا انہاں دی مجبوری جے۔ زنانیاں دے بن چکے ووٹاں دی چیکنگ وڈا سوال ہے اتے ایس بارے غور کرنا چاہیدا ہے۔ ایس مضمون وچ الیکشن کمیشن دی اوس رپورٹ دا ذکر ہے جس وچ زنانیاں دے ڈیٹا نوں تھلے تیک لیجاندے ہوئے زمینی گلاں نوں پھرولیا گیا ہے۔ساڈیان این جی اوز نوں ایس ڈیٹا توں فیدے چکنے چاہیدے نیں۔ الیکشن کمیشن دے ڈیٹا وچ ووٹاں دا سب توں نکا یونٹ ’’بلاک‘‘ ہوندا ہے اتے رپورٹ وچ 26ہزار بلاکاں وچ زنانی ووٹراں دا تناسب 40% توں وی گھٹ دسیاگیا ہے۔
محبوب وراں دا دوجا چکیا سوال وی اہم ہے اتے ایس دا گھیرا پیٹا زنانیاں دے کاسٹ ہون والے ووٹاں نال جڑیا جے۔ 2013 دی چوناں دیے رزلٹاں پاروں 17 اجہے قومی اسمبلی دے حلقے سن جتھے زنانیاں دے ووٹاں دی گنتری کل کاسٹ ہوئے ووٹاں وچ نری 5% سی۔انہاں اجہے حلقیاں بارے وی دس پائی جتھے مرداں دے کاسٹ ہوئے ووٹ زنانیاں توں بہوں گھٹ نیں۔اجہیا اک حلقہ کراچی وچ ہے، تساں حیران نہ ہونا۔زنانیان دے جعلی ووٹ بنانا اتے انہاں نوں چوناں وچ ورتن دا ’’فن‘‘ ہرکاریاں کس کس نوں سکھایا ہے ایدھے ثبوت اکچر ملدے رہندے نیں۔ نویں چوناں توں پہلاں اجہے مسلیاں تے غور کرنا لوڑی دا ہے اتے جے نویں مردم شماریاں ہوگیاں تاں فیر ایس بارے لکویں گلاں ہور اُگڑ کے سامنے آون گیاں۔ زنانیاں دے ووٹ بننے اتے پھیر کاسٹ ہونے دونوں لوڑی دے نیں پر ایہہ وی لوڑی دا ہے پئی ایس وڈی گنتری نوں کوئی ورت نہ سکے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels